กฎว่าด้วยแหล่งกำเนิด

 กฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า คืออะไร

กฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้า (Rules of Origin: ROO) คือ กฎเกณฑ์ที่กำหนดขึ้นมา เพื่อใช้กำหนดสัญชาติที่แท้จริงของสินค้า ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในกฎทางการค้า เนื่องจากสามารถนำมาใช้เป็นนโยบายเพื่อกีดกันทางการค้าระหว่างประเทศผู้ส่ง ออก อาทิ การกำหนดโควตา อัตราภาษีพิเศษ มาตรการป้องกันการทุ่มตลาด ได้ อีกทั้ง โลกาภิวัฒน์ และกระบวนการผลิตซึ่งมีการส่งผ่านหลายประเทศก่อนจะเป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป ก็ยิ่งทำให้ กฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้า ทวีความซับซ้อนมากขึ้น
รัฐบาลของแต่ละประเทศมีแนวปฏิบัติในเรื่องแหล่งกำเนิดสินค้าที่แตกต่างกัน ออกไป แต่มีบางหลักเกณฑ์และเงื่อนไขซึ่งเป็นที่ยอมรับทั่วไป อาทิ รัฐบาลบางประเทศ นำหลักเกณฑ์เรื่องการเปลี่ยนแปลงประเภทพิกัดอัตราศุลกากรมาใช้ บางประเทศนำเรื่องการเปลี่ยนแปลงอัตราส่วนของแหล่งกำเนิดวัตถุดิบ บางประเทศนำเรื่องความซับซ้อนของกระบวนการผลิต มาเป็นหลักเกณฑ์ในการกำหนดแหล่งกำเนิดสินค้า ในโลกยุคโลกาภิวัฒน์ การประสานความร่วมมือกันถือเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง เพื่อให้มีการนำวิธีปฏิบัติที่สอดคล้องกันมาใช้

กฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้า
แหล่งกำเนิดสินค้า คือ สัญชาติทางเศรษฐกิจของสินค้าในทางการค้าระหว่างประเทศ จะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่
1. กฎ ว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้าที่ใช้เป็นการทั่วไป (Non-preferential Rules of Origin)เพื่อกำหนดมาตรการทางการค้า อาทิ มาตรการป้องกันการทุ่มตลาด การกำหนดปริมาณ การกำหนดโควตา ฯลฯ และยังใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางข้อมูลสถิติ 
2. กฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดที่ ใช้เฉพาะภูมิภาค (Preferential Rules of Origin) มีประโยชน์สำหรับการค้าระหว่างประเทศคู่ค้าซึ่งมีการลดอัตราภาษี หรือกำหนดอัตราภาษีไว้เป็นศูนย์
กฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้า นำไปใช้ที่ไหนบ้าง
กฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้านำไปใช้ ดังนี้
• เพื่อ กำหนดมาตรการและนโยบายทางการค้า อาทิ มาตรการป้องกันการทุ่มตลาด และมาตรการปกป้องภาคเศรษฐกิจที่มีความอ่อนไหว
• เพื่อพิจารณาสิทธิ ประโยชน์ต่างๆในการนำเข้า
• เพื่อประโยชน์ในด้านสถิติ
• เพื่อ ประโยชน์ในการกำหนดเครื่องหมายเลขหมายหีบห่อ
• เพื่อประโยชน์ของภาครัฐใน การจัดซื้อจัดจ้าง

บทบาทของกฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้าในประเทศไทย
ประเทศไทยไม่มีกฎหมาย ระเบียบ วิธีพิจารณา ที่ระบุเรื่องดังกล่าวเป็นการเฉพาะ จึงได้นำกฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดที่ใช้เฉพาะภูมิภาคมาใช้ ซึ่งเป็น Preferential rules ของ Global System of Trade Preferences (GSTP) ระบุอยู่ใน ภาค 2 ของ ข้อตกลง GSTP โดยสรุปคือ การนำเข้าจากประเทศ ASEAN จะใช้กฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้าของ ASEAN CEPT Scheme ใบรับรองแหล่งกำเนิดสินค้า (Certificate of Origin) จำเป็นต้องใช้สำหรับรับรองตาม GSTP หรือ ASEAN Preferential Imports
Preferential